این روزها تب تزریق آمپولهای لاغری برای میانبر زدن در مسیر دشوار کاهش وزن، به ویژه در بین کسانی که سالهاست با مساله چاقی دست به گریبانند و هزینههای جسمی و روحی زیادی بابت آن پرداختهاند بالا گرفته؛ اما آیا بشر به اکسیر کاهش وزن دست یافته یا هنوز هم راه درازی تا رسیدن به یک نسخه معجزه آسا در پیش است؟
به گزارش ایرانیان تحلیل؛ آمپولهای لاغری که ابتدا به عنوان داروی دیابت استفاده میشده، دو دهه است که به بازار دارویی جهان آمده؛ در ایران هم در یکی دو سال اخیر برخی شرکتهای داخلی این محصول را تولید کردهاند و استفاده از آنها به سمت فراگیر شدن میرود؛ اما آنچه موجب نگرانی است استفاده نادرست و خارج از نظارت پزشک است که ممکن است عوارض جبرانناپذیری بر جای بگذارد.
آمپول لاغری معجزه نمیکند در همین زمینه دکتر کورش جعفریان، استاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به شیوع پدیده چاقی و معضل اضافه وزن به پروژههای عظیمی که روی این مساله کار کردهاند میپردازد و میگوید : راههای زیادی برای حل این مساله طی شده اما متاسفانه تقریبا میتوانم بگویم هیچ کشوری نتواسته این روند را بطور کامل کاهش دهد و فقط تعداد کمی از کشورها هستند که توانستهاند روند افزایشی معضل چاقی را متوقف کنند.
این استاد دنشگاه با ذکر این نکته که حالا حالاها مانده تا راهکار معجزهآسایی برای کنترل وزن و چاقی پیدا کنیم، ادامه میدهد: همزمان در رشتههای مختلف پزشکی و دیگر شاخههای مرتبط برای رسیدن به راه حل تلاش کردهاند و در حوزه داروسازی هم تحولات زیادی صورت گرفته و انواع داروها و قرصهای مرتبط با این مساله را داخل بازار میبینید که میگویند ما توانستهایم روند اضافهوزن را متوقف و از آن جلوگیری کنیم، اما من معتقدم حالا حالاها مانده تا به چنین روشی دست یابیم.
وی در پاسخ به این پرسش که این آمپولها مناسب چه کسانی هستند نیز میگوید: افرادی که دچار چاقی افراطی هستند و ۳۵ تا ۴۰ کیلو به بالا اضافهوزن دارند و به هیچ عنوان نمیتوانند ورزش کنند، با در نظر گرفتن برخی دیگر از موارد میتوانند از این آمپولها استفاده کنند؛ زیرا بعد از کمشدن وزن و سبکشدن بار بدن میتوانند ورزش کنند.
این استاد دانشگاه همچنین درباره عوارض این داروها با بیان اینکه تمام داروها بدون استثناء دارای عارضه هستند و افرادی که از این آمپولها استفاده میکنند هم از این قاعده مستثنی نیستند، اضافه میکند: استفاده از این داروها موقتی است و هیچکدام از آنها به طور دائمی عمل نمیکنند، مثلا شما شش ماه تا یکسال ممکن است از این آمپولها استفاده و ۲۵ تا ۳۰ کیلو وزن کم کنید، اما به محض اینکه دارو را قطع کنید مجددا روند چاقشدن بر میگردد.
دکتر جعفریان در ادامه با تاکید بر تزریق این داروها زیر نظر پزشک و پس از ارزیابی بالینی، در مورد یکی از عارضههای استفاده از این آمپولها برای افراد دارای بیماری زمینهای مانند تیروئید میگوید: ممکن است فردی سرطان تیروئید داشته باشد و با مصرف این داروها سرطانش تشدید شود یا هورمونهایش کنترل نشده باشد؛ بنابراین باید در وهله اول تحت نظر پزشک متخصص غدد این تزریق را انجام بدهد.
این متخصص تغذیه میافزاید: نکته جالب اینجاست برخی از افراد میگویند ما بیشتر از یک پیشدستی غذا نمیخوریم، مکانیزم این داروها اینگونه است که نگذارند فرد غذای زیادی بخورد یا کمتر بخورد، بنابراین کسی که غذا نمیخورد و یا کم میخورد، اصلا نیازی به تزریق این آمپولها ندارد و کلا این داروها روی کسانی هم که اضافه وزن زیادی ندارند، تاثیری ندارد.
وی همچنین درباره کاهش عضلات به دنبال کاهش وزن هشدار میدهد و میگوید : ممکن است کاهش وزنی که اتفاق میافتد روی عضله باشد و همهاش چربی نباشد؛ در این موارد وقتی که وزن برمیگردد عمدتا چربی میشود و آن موقع فرد میبیند که قبلا با ۴۰ درصد چربی این فرایند را شروع کرده و پنج سال بعد بالای ۵۰ درصد از بدنش را چربی فرا گرفته است؛ بنابراین نکته مهم این است که نباید در این مسئله افراط و تفریط کرد؛ تزریق این دارو زمانی مناسب است که در روتینهای روزانه ورزش و تغذیه مناسب را هم رعایت کنیم، همچنین نامزد مناسبی برای تزریق باشیم؛ در غیر اینصورت من تزریق را توصیه نمیکنم.
آمپول لاغری تنها زیر نظر پزشک
دکتر محسن نصیریطوسی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و فوق تخصص گوارش و کبد نیز با اشاره به مضرات اضافه وزن و قند، فشار خون و چربی بالا بر ارگانهای داخلی بدن با بیان اینکه متعادلکردن و کاهش وزن عامل اصلی سلامت کنونی بشر است، میگوید: کسی که افزایش وزن دارد، باید ابتدا ببیند آیا امکان دارد با محدودکردن دریافت کالری و ورزش وزن کم کند، اگر افرادی باشند که با کمکردن کالری و ورزش، نتوانند وزن کم کنند یا امکانات به آنها اجازه ندهد، میتوانند از محصولات جدید پزشکی استفاده کنند.
نصیریطوسی درباره مکانیزم اثر این داروها اضافه میکند: با تزریق این هورمونها، بدن دائم حس سیری را دارد و این سیری، یک سیری خوشایند است؛ به این منظور که افراد دیگر سمت خوردن غذا و کالری اضافه نمیروند. در شرایط عادی وقتی به کسی میگوییم این را بخور و آن را نخور، وسوسه میشود و به سراغ خوردن میرود، زیرا اشتهای او فعال است. اما با زدن این آمپولها، اشتها سرکوب میشود.
وی درباره کسانی که اضافه وزن بالا دارند، میگوید: چند کیلو اضافهوزن بدون مشکلات قلبی، کبدی، کلیوی، قند و چربی چیز مهمی نیست، اما کسانی که شاخص توده بدنیشان بالای ۳۰ است، و وزن آنها ۱۰ کیلو بالای شاخص باشد و نتوانند وزنشان را کاهش دهند، آن موقع میتوانند به سراغ تزریق آمپولهای کاهش وزن بروند؛ در واقع با زدن این آمپول، حس اشتها و خوردن در افراد کم میشود؛ اما تزریق باید همراه با ورزش باشد.
نصیری درباره استفاده از این داروها و عوارض آنها هم هشدار میدهد و میگوید: مصرف این داروها به تبع عوارضی هم دارد و باید زیر نظر پزشک متخصص انجام شود؛ به این دلیل که همزمان که چربیها کم میشوند، عوارض دیگری مانند از دست دادن پروتئینها و کلسیم را ایجاد میکنند؛ همچنین پزشک باید تشخیص دهد که یک فرد از نظر برخی بیماریهای زمینهای و توده بدنی و ..نامزد مناسبی برای این تزریق هست یا نه؟
این پزشک همچنین بر مصرف کافی آب تاکید میکند و میگوید که گاهی اوقات کسانی که کاهش اشتها پیدا میکنند، کاهش عطش هم پیدا میکنند و مصرف آب آشامیدنیشان کم میشود و در نتیجه کلیههای آنها تحت فشار قرار میگیرد؛ بنابراین باید آب کافی هم مصرف کرد.
اصل، ورزش و تغذیه است
دکتر توحید سیف برقی، متخصص پزشکی ورزشی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز از منظر پزشکی ورزشی تاکید میکند: اولین نکته این است که ما باید سبک زندگی سالمی همراه با رژیم غذایی درست و ورزش مناسب داشته باشم.
وی میافزاید: اگر افراد به هر صورتی موفق به کاهش وزن طبق الگوی بالا نشدند، آن موقع میتوانند به سراغ تزریق آمپول و مصرف دارو بروند.
سیف نیز تاکید میکند که تزریق این دارو ها حتما باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود ولی اولین و مهمترین اقدام، داشتن سبک زندگی سالم همراه با تغذیه و ورزش است.
