بافت تاریخی شیراز؛ حفظ اصالت دروازه کازرون و سنگ‌سیاه

ساماندهی و صیانت از بافت تاریخی شیراز در جریان بازدید مدیران ارشد استانی و شهری از محدوده دروازه کازرون و محله سنگ‌سیاه مورد بررسی قرار گرفت؛ رویکردی که بر حفظ اصالت گذرها، کاهش مداخلات کالبدی و ارتقای خدمات‌رسانی به ساکنان بافت تاریخی ۳۶۰ هکتاری شهر تأکید دارد.

به گزارش ایرانیان تحلیل، بافت تاریخی و فرهنگی شیراز یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های هویتی، معماری و گردشگری این کلان‌شهر به شمار می‌رود؛ پهنه‌ای که در کنار بناها و عناصر ارزشمند تاریخی و مذهبی، همچنان محل زندگی شهروندان است و تداوم حیات آن نیازمند توجه هم‌زمان به مسائل کالبدی، اجتماعی، خدماتی و گردشگری است.

در همین راستا، مدیران استانی و شهری با حضور میدانی در محدوده دروازه کازرون و گذر سنگ‌سیاه، وضعیت اقدامات انجام‌شده و نیازهای زیرساختی این بخش از بافت تاریخی را بررسی کردند تا برنامه‌های آینده با محوریت حفظ اصالت و هویت تاریخی منطقه دنبال شود.

همکاری دستگاه‌ها برای حفاظت از بافت تاریخی

محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، در جریان این بازدید با تأکید بر ضرورت حفظ گذرها و ساختار اصیل بافت تاریخی گفت: شهرداری، شورای اسلامی شهر، استانداری، میراث فرهنگی و دستگاه‌های مرتبط، دغدغه مشترکی برای حفاظت از این محدوده دارند و تلاش شده است با کمترین مداخله و تخریب، بافت تاریخی شیراز حفظ شود.

وی با اشاره به وضعیت بافت تاریخی شیراز در مقایسه با دیگر کلان‌شهرها افزود که این شهر توانسته است بخش قابل توجهی از بافت تاریخی و فرهنگی خود را حفظ کند؛ موضوعی که استمرار آن نیازمند همکاری همه دستگاه‌های مسئول است.

مهاجرت ساکنان قدیمی؛ یکی از چالش‌های بافت تاریخی

شهردار شیراز یکی از مسائل مهم این محدوده را تغییر ترکیب جمعیتی و مهاجرت بخشی از ساکنان اصیل بافت تاریخی عنوان کرد و گفت: برخی از ساکنان قدیمی از این محدوده خارج شده‌اند و در مواردی افراد غیربومی یا اتباع خارجی جایگزین آن‌ها شده‌اند.

اسدی تأکید کرد که بافت تاریخی شیراز برای حفظ حیات اجتماعی خود به مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه مرمت، بازسازی، تأمین امنیت و ارتقای خدمات شهری نیاز دارد.

مرمت گذرها و توسعه صنایع‌دستی در بافت تاریخی

به گفته شهردار شیراز، طی سال‌های اخیر اقداماتی مانند کف‌سازی، بدنه‌سازی و مرمت بخش‌هایی از بافت تاریخی انجام شده است.

وی همچنین به بهره‌برداری از بازار هنر در گذر سنگ‌سیاه اشاره کرد و گفت این مجموعه با هدف حمایت از صنایع‌دستی شیراز ایجاد شده است. شهرداری شیراز به عنوان دبیر شهر جهانی صنایع‌دستی، مسئولیت مهمی در زمینه تقویت ظرفیت‌های فرهنگی و هنری این محدوده بر عهده دارد.

محدودیت ساخت‌وساز در بافت تاریخی شیراز

یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این بازدید، ضوابط ساخت‌وساز در بافت تاریخی و فرهنگی شیراز بود.

اسدی با اشاره به محدودیت ارتفاع ساختمان‌ها در این محدوده گفت: ارتفاع بناها در بافت تاریخی نباید از ۷.۵ متر بیشتر شود؛ ضابطه‌ای که در کنار ضرورت حفاظت از هویت تاریخی، بر میزان استقبال از ساخت‌وساز در این منطقه نیز تأثیر گذاشته است.

وی همکاری دستگاه‌های خدمات‌رسان از جمله ثبت اسناد، فرماندهی انتظامی، آب، برق، گاز، مخابرات، میراث فرهنگی و راه و شهرسازی را برای بهبود شرایط این بافت ضروری دانست.

بافت تاریخی؛ یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری شیراز

بافت تاریخی شیراز علاوه بر ارزش هویتی، یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری شهر محسوب می‌شود.

شهردار شیراز با اشاره به حضور گردشگران در این محدوده گفت بخش قابل توجهی از گردشگرانی که وارد شیراز می‌شوند، از پهنه تاریخی و فرهنگی شهر بازدید می‌کنند و این بافت یکی از مهم‌ترین نمادهای هویت و افتخار شیراز به شمار می‌رود.

حفظ گذرهای تاریخی بدون تعریض معابر

حفظ ساختار سنتی گذرها یکی از مهم‌ترین ملاحظات مدیریت شهری در ساماندهی بافت تاریخی است.

اسدی با تأکید بر اینکه حفاظت از بافت تاریخی نباید به قیمت از بین رفتن گذرهای اصیل آن تمام شود، گفت یکی از سیاست‌های اصلی، پرهیز از تعریض و بازگشایی معابر در این محدوده است.

وی همچنین به محدودیت دسترسی خودروهای امدادی در برخی نقاط اشاره کرد و افزود برای افزایش ایمنی و مدیریت حوادث احتمالی، شیرهای هیدرانت در نقاط مختلف بافت نصب شده است تا در صورت وقوع آتش‌سوزی، امکان اطفای حریق بدون نیاز به ورود خودروهای سنگین آتش‌نشانی فراهم شود.

البته حفظ ساختار تاریخی گذرها موجب شده است تردد در این محدوده نسبت به خیابان‌های معمول شهری دشوارتر باشد؛ موضوعی که ضرورت استفاده از راهکارهای متناسب با ویژگی‌های بافت تاریخی را دوچندان می‌کند.

بررسی میدانی دروازه کازرون و محله سنگ‌سیاه

در این بازدید، حسینعلی امیری استاندار فارس، محمدحسن اسدی شهردار شیراز، مهدی پارسایی معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری، سید علاءالدین کراماتی فرماندار شهرستان شیراز، بهزاد مریدی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس و جمعی از مدیران استانی و شهری حضور داشتند.

پایش میدانی محدوده دروازه کازرون و محله سنگ‌سیاه با تمرکز بر تأمین ایمنی، مرمت گذرها، تثبیت ضوابط کالبدی و ارتقای خدمات شهری انجام شد؛ اقداماتی که در کنار فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای حفاظت و احیای بافت تاریخی ۳۶۰ هکتاری شیراز ایجاد کند.